16 yıl limanda bekleyen hesap! Denizde başlayan milyonluk kriz mahkemede son buldu

Bir geminin makine arızaları nedeniyle seferini tamamlayamamasıyla başlayan ve Kocaeli’ye kadar uzanan deniz ticareti uyuşmazlığında Yargıtay 11. Hukuk Dairesi emsal niteliğinde bir karara imza attı. Davacı şirket, 2010 yılında yabancı bayraklı bir yük gemisini çarter sözleşmesiyle kiraladı. Ancak gemi yurtdışında gerçekleştirdiği sefer sırasında peş peşe yaşanan makine ve jeneratör arızaları nedeniyle ciddi sorunlarla karşılaştı. Geminin limanlarda beklediği süreçte onarım masrafları, yakıt giderleri ve çeşitli ödemeler kiracı şirket tarafından karşılandı. Yaklaşık 231 bin dolarlık yakıt masrafı başta olmak üzere geminin faaliyetini sürdürebilmesi için önemli ödemeler yapan şirket, daha sonra gemi personelinin ücretlerinin ödenmemesi nedeniyle geminin Kocaeli’de mahkeme kararıyla seferden men edildiğini belirtti. Gemide bulunan yükler ise başka bir gemiye aktarıldı.

REHİN HAKKI İSTEDİ

Davacı şirket, yaptığı ödemeler nedeniyle gemi üzerinde kanuni rehin hakkı bulunduğunun tespit edilmesini ve alacaklarının tahsilini talep ederek dava açtı. Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesi davayı kısmen kabul etti ancak dosya yıllar içerisinde Yargıtay ve Hukuk Genel Kurulu’nun önüne geldi. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, dava açılırken eksik harç yatırıldığı gerekçesiyle dosyayı bozdu. Eksikliklerin giderilmesinin ardından yerel mahkeme yeniden karar vererek davacının 231 bin dolar alacağı bulunduğuna ve gemi üzerinde rehin hakkı olduğuna hükmetti.

EMSAL OLABİLİR

Karar bu kez yeniden temyiz edildi. Dosyayı inceleyen Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, yerel mahkemenin değerlendirmesinde hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek kararı oy birliğiyle onadı. Böylece davacı şirketin 231 bin dolarlık alacağı ile bu alacağa ilişkin gemi üzerindeki kanuni rehin hakkı kesinleşmiş oldu. Yargıtay ayrıca 40 bin lira duruşma vekalet ücretinin de davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verdi. 16 yılı aşan dava süreci, deniz ticaretinde gemi kiracılarının yaptığı zorunlu ödemelerin hangi koşullarda güvence altına alınabileceğine ilişkin önemli bir emsal olarak değerlendiriliyor.

ÇARTER SÖZLEŞMESİ NEDİR?

Çarter sözleşmesi (veya çarterparti), gemi donatanı ile taşıtan (çarterer) arasında yapılan, geminin tamamının veya bir bölümünün belirli bir yükü taşımak ya da belirli bir süre için kiralamak amacıyla tahsis edildiği deniz ticareti sözleşmesidir.