Yargıtay’dan emsal depozito kararı! Güncel kira üzerinden...
Mülk sahibi ve kiracı arasındaki depozito krizine Yargıtay son noktayı koydu. Güvence bedeli artık yıllar önceki rakamla değil, güncel oranla ödenecek.
Gayrimenkul piyasasında son yıllarda yaşanan fahiş fiyat hareketliliği ve kira artış şeritleri, mülk sahipleri ile kiracı hane halkı arasındaki uyuşmazlık dosyalarını adliye koridorlarında zirveye taşımıştı. Özellikle yıllar önce cüzi miktarlarla ödenen güvence bedellerinin, tahliye gününde eriyerek pul olması kiracılar açısından ciddi bütçe hasarlarına neden oluyordu. Yargıtay'ın devreye aldığı bu yeni hukuki tüzük, geçmiş sözleşmelerdeki hak kayıplarını saniyeler içinde telafi edecek adil bir hesaplama kalkanı getiriyor.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi tarihi bir davayı karara bağladı. Emsal nitelikteki davanın tescil loglarına geçen hukuki süreci 1993 yılına kadar uzanıyor. O tarihte bir mülke kiracı olarak giren vatandaş, yasal sınır tüzüğü gereği ev sahibine 15 TL nominal depozito ödedi.
Takvimler 2014 yılını gösterdiğinde evden ayrılan kiracı, paranın enflasyon karşısında tamamen erimesi üzerine hakkını aramak için yargı kalkanını kullandı. Dosyayı en ince ayrıntısına kadar tahlil eden Yargıtay, mülk sahiplerinin ezberini bozan şu kurumsal hükmü ilan etti: "Kiracıya tahliye anında geri iade edilecek olan depozito bedeli, ilk ödenen miktar üzerinden hesaplanamaz. Güvence bedeli, ödenen kira bedeliyle her zaman orantılı, adil ve güncel olmak zorundadır."
Yüksek mahkemenin tescil ettiği yeni tüzük uyarınca, emlak ofisleri ve mahkemeler depozito iadesini hesaplarken artık kuruşu kuruşuna iki aşamalı bir matematiksel formül tatbik edecek.
Süreç saniyeler içinde şu lojistik adımlarla hesaplanacak:
Birinci Aşama: Kira sözleşmesinin ilk imzalandığı tarihteki başlangıç kira bedelinin, teslim edilen depozito miktarına olan katsayı oranı net olarak tespit edilecek.
İkinci Aşama: Elde edilen bu köpük oran, kiracının evi boşalttığı tahliye tarihindeki en güncel kira parasına doğrudan çarpılacak.
Gayrimenkul hukuku uzmanları, Yargıtay'ın getirdiği bu adil kalkanın işleyiş lojistiğini rasyonel verilerle somut bir örnek üzerinden tahlil etti. Örnek senaryoya göre; 2015 yılında aylık kirası 1.000 TL olan bir konut için mülk sahibine kiranın 3 katı tutarında, yani 3.000 TL depozito verilmiş olduğu varsayılıyor. Bu sözleşme tüzüğünde depozitonun kiraya oranı 3 katı (1/3) olarak tescil loglarına işleniyor.
Kiracı 10 Haziran 2026 itibarıyla evden çıkarken son güncel aylık kira bedeli fahiş artışlar neticesinde 20.000 TL sınırına ulaşmışsa, iade edilecek tutar eski sistemdeki gibi 3.000 TL olmayacak. Yeni formül uyarınca; güncel kira olan 20.000 TL ile başlangıçtaki 3 katı katsayısı saniyeler içinde çarpılacak ve ev sahibinin kiracıya kuruşu kuruşuna 60.000 TL nakit iade yapması mecburi kılınacak.