Prim günü eksik olanlar dikkat
Emeklilik hayali kuran ancak prim günü eksiği nedeniyle beklemek zorunda kalan vatandaşlar için geri dönük borçlanma yoluyla emeklilik yöntemi büyük bir fırsat sunuyor.
Türkiye’de emeklilik sistemi, sigorta başlangıç tarihi ve prim gün sayısı gibi iki ana temel direk üzerine kurulu. 2026 yılı itibarıyla, prim günlerini tamamlayamamış veya EYT düzenlemesi kapsamında yaş şartını bekleyen binlerce vatandaş için borçlanma yoluyla emeklilik en etkili çözüm olarak öne çıkıyor. Özellikle 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigorta girişi olanlar için yaş şartı aranmazken, bu tarihten sonra sisteme dahil olanlar için belirli bir yaşın doldurulması zorunluluğu devam ediyor.
EYT Kapsamında Borçlanmanın Önemi
8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar için uygulanan EYT düzenlemesi, kadınlarda 20, erkeklerde ise 25 yıl sigortalılık süresini tamamlama şartını getiriyor. Bu süreçte yaş sınırı aranmasa da, emekli aylığına hak kazanabilmek için gerekli prim gün sayısının eksiksiz olması şarttır. Prim günü eksik olanlar; askerlik, doğum ya da yurt dışı borçlanması gibi yöntemlerle bu açığı kapatarak emeklilik kapısını aralayabiliyor.
Borçlanılabilecek Süreler ve Kapsamı
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 41. maddesi, sigortasız geçen belirli dönemlerin bedelinin ödenerek hizmet süresine eklenmesine olanak tanıyor. Bu kapsamda 5434 sayılı Kanun’a tabi olanlar için borçlanılabilecek süreler oldukça geniştir.
İşte borçlanma yapılabilecek temel durumlar:
Doğum Borçlanması: Kadın sigortalılar, 3 çocuğa kadar doğumdan sonraki çalışmadıkları iki yıllık süreleri borçlanabilirler.
Askerlik Borçlanması: Er olarak geçen süreler ile yedek subay okulunda öğrenci olarak geçen süreler (1.1.1950 sonrası) borçlanma kapsamındadır.
Eğitim Süreleri: Tıpta uzmanlık, doktora öğrenimi ve avukatlık stajında geçen süreler geri dönük ödeme ile kazanılabilir.
Mesleki Hizmetler: Fahri asistanlık, bekçilik, vekil imamlık veya noterlikte geçen süreler de borçlanma yoluyla eklenebilir.
Borçlanma Yapılabilecek Hizmet Türleri Tablosu
Hizmet Türü
Borçlanma Şartı / Süresi
Muvazzaf Askerlik
Er/Erbaş olarak geçen sürelerin tamamı
Doğum Sonrası
Çocuk başına 2 yıl, toplamda 3 çocuk sınırı
Avukatlık/Noterlik
Staj ve serbest çalışılan belirli süreler
Yurt Dışı Çalışma
Yurt dışında sigortalı geçen süreler
Seçim İstifaları
Seçim nedeniyle istifa edenlerin açıkta geçen süreleri
Uzman Görüşü: Borçlanma Ne Zaman Yapılmalı?
Sosyal güvenlik uzmanları, borçlanma işlemlerinin özellikle asgari ücret zamlarından önce yapılmasının maliyet açısından avantajlı olduğunu vurguluyor. Borçlanma tutarları, başvuru tarihindeki brüt asgari ücret üzerinden hesaplandığı için, erken başvuru yapmak ödenek miktarını düşürebilir. Ayrıca, borçlanılan sürelerin sadece prim gün sayısını artırmakla kalmayıp, bazı durumlarda sigorta başlangıç tarihini de geriye çekerek daha erken emekliliğe imkan tanıdığı hatırlatılıyor.
Geri dönük borçlanma süreci, SGK’ya verilecek bir dilekçe ile başlatılır. Başvurunun ardından kurum tarafından hesaplanan borç tutarı tebliğ edilir ve belirtilen süre içinde ödemenin yapılması gerekir.