Ruhun şad olsun büyük komutan!

Rum ve Bulgar çetelerle savaşarak Müslüman halkı zulümlerden kurtardı. Milli Mücadele'nin en önemli isimlerinden biriydi. Mustafa Kemal Atatürk’ün en çok güvendiği isimlerdendi.106 yıl önce, arkasından başına isabet eden kurşun ile şehit edildi. O kişi büyük komutan Yahya Kaptan…

Yahya Kaptan 1891’de Makedonya Köprülü’de doğar. Balkanlarda Bulgarlarla, Irak’ta İngilizlerle savaşır. İstanbul’a döndüğünde Mondros Mütarekesi imzalanmış, ülke işgal altındadır.

İngiliz işgal kuvvetleri birçok asker ve aydını tutuklayıp, Bekirağa Bölüğü’ne kapatmıştır. Sık sık oraya gidip, tutsakları teselli etmeye çalışır. Ve nihayet Halil Kut Paşa’nın buradan kaçırılması ve saklanmasında önemli rol oynar.

Bekirağa Bölüğü’ne bir ziyaretinde, arkadaşlarından birisi, Mustafa Kemal Paşa’nın Çanakkale savaşlarındaki kahramanlıklarını anlatmış ve ülkeyi kurtaracak tek kişinin o olduğunu söylemiştir. Bundan sonra Büyük Kurtarıcıyla tanışma ve birlikte mücadele etme yollarını arar.

İzmit Müdafaa-i Hukuk Teşkilâtı 2 Ekim 1919’da Yahya Kaptan’ı, Mustafa Kemal Paşa’ya tavsiye eder. Paşa kendisiyle temasa geçmesini ister, o da 4 Ekim’de, “Bendeniz size iki gün önce İzmit’ten tavsiye edilen Yahya’yım. Telgraf başına emirlerinizi almaya geldim. Yarın akşama kadar Kuşçalı telgrafhanesindeyim” der.

Mustafa Kemal Paşa aynı gün, “Bulunduğunuz havalide kuvvetli bir teşkilât yapınız. Adapazarı Kaymakamı Tahir Bey vasıtasıyla bizimle irtibatı devam ettiriniz. Şimdilik hazır bulununuz!” emrini verir.

Yahya Kaptan’ın bölgede Rum ve Ermeni çeteleriyle mücadelesi, işgalciler ve İstanbul Hükümeti için sorun haline gelirken, emirleri doğrudan Mustafa Kemal Paşa Paşa’dan alması da milli mücadeledeki diğer gruplarda rahatsızlık yaratır. Hakkında çeşitli söylentiler çıkarılıp, iftiralar atılır. Suikast girişimleriyle ortadan kaldırılmaya çalışılır.

İstanbul Hükümeti Yahya Kaptan’ın üzerine büyük bir jandarma kuvveti gönderir ve Yahya Kaptan yakalanır. Ensesinden yediği kurşunla 8 Ocak 1920 tarihinde öldürüldü. Öldürüldükten sonra Yahya Kaptan’ın cansız bedeni Tavşancıl Meydanında bir ağaca asılıp, gün boyu bekletilir. Jandarma birliğinin başında bulunan işbirlikçi Albay Hilmi meydanda toplanan köylülere, “Padişahımız, efendimizin fermanını dinlemeyenin sonu budur. Mustafa Kemal’in hali de böyle olacaktır” der.

Mustafa Kemal Paşa, Yahya Kaptan’ın öldürülmesinin peşini bırakmaz. Kaçmak istediği için öldürüldüğü söylense de bunun doğru olmadığını, ortadan kaldırılmak için öldürüldüğünü tespit eder.

Nutuk’ta tam 14 sayfayı Yahya Kaptan’a ayıran Gazi Mustafa Kemal Paşa, onuşöyle anlatır:

“Millî müfrezelerin en önemlisi ve kuvvetlisi, Yahya Kaptan diye tanınmış olan fedakâr bir vatanseverin müfrezesi idi. Yahya Kaptan, aldığı emir üzerine, teşkilât kurdu ve aylarca İstanbul ile ilişkisi bulunan çevrelerde hain çetelerin faaliyetlerine engel oldu. Sonunda, İstanbul Hükûmeti tarafından feci bir şekilde şehit edildi…”

Ayrıca bu olayla ilgili olarak diğer bir anekdot ise o dönemde halkın Atatürk'e olan sevgisini temsil eden heykelleri yaptırılıyordu. Bu dönemde Yahya Kaptan'ın katledildiği bölgenin dönemin belediye başkanı, bir heykel yaptıracaklarını ve böylece Atatürk'ün o bölgeyi de ziyaret edeceğini duyurdu.

Bunun üzerine Atatürk, yapmış olduğu açıklamada bölgenin insanlarına bir sitem olarak “Siz daha Yahya Kaptan'a dahi sahip çıkamadınız. Şimdi kalkmış benim heykelimi yapmaktan söz ediyorsunuz; siz öncelikle Yahya Kaptan'ın heykelini yaptırın” der dediği anlatılır.

Bunun üzerine ilgili belediye tarafından Yahya Kaptan’ın öldürüldüğü Dilovası Tavşancıl’a bir anıt mezar yaptırıldı.

Yahya Kaptan’ın heykeli ise ölümünün üzerinde geçen onlarca yıl sonra yapılabildi. 1995 yılında Süleyman Demirel Kültür Merkezi’nin önüne İzmitli heykeltıraş merhum Mahir İrfan Benli tarafından yapılan bir büst yerleştirildi. 2013 yılında ise İzmit Belediyesi tarafından adını taşıyan mahalleye heykeli dikilmişti.

Büyük komutan Yahya Kaptan’ı saygı ve minnetle anıyoruz.