Kocaeli şehrinin tarihi ve kültürel mirası ile anılması mümkündür. Yeter ki geçmiş ile bugün arasında gerçekçi bir bağ kurulabilsin. Antik dönemlerden Osmanlı’ya Osmanlıdan Cumhuriyet’e uzanan tarihi süreçte biriktirdiği hafıza şehir dokusuna eşlik eden tarihi eserlerde, yer adlarında, geleneklerde yaşamaya devam etmektedir.
1071 senesinde Anadolu’ya giriş yapan Selçuklular kısa zaman içerisinde hakimiyet alanını İzmit’e kadar genişletmişlerdir. İzmit kaynaklarda 1081 senesinde Selçuklu Devleti idaresi altında görünmektedir. 1096 senesine gelindiğinde Haçlı Seferleri sebebiyle Haçlılar bölgeye yerleşmişlerdir. 12. yüzyıl başlarında Bizans kontrolüne geçen İzmit 1204 yılında 4. Haçlı akınının Kostantinopolis’e (İstanbul’a) gelmesi taht kavgalarının başlamasına sebep olmuştur. Nicomedia (İzmit), Brunga (Yarımca) bölgesi 1210 yılında Latinlerin eline geçmiştir. Latinler ile Bizanslılar arasında yapılan savaşlarda şehir büyük bir tahribata uğramıştır. 1228 yılında Bizanslılar tarafından tekrar hakimiyet altına alınmıştır.
Osmanoğulları aşiretten beyliğe geçiş yıllarında İzmit’i hedef alan bir siyaset izlemişlerdir. Bu sebeple bölgeye akınlar gerçekleştirilmiştir. 14. Yüzyıl’ın başında Osmanlıların geleceğinde önemli rol oynayan Bafeus Savaşı Bizanslılar ile yapılmıştır. 1329 yılına gelindiğinde İzmit’in geleceğinin dönüm noktası olan Maltepe Savaşı III. Andronikos ile Orhan Bey arasında yapılmıştır. Savaşın sebeplerinden biri olarak Osmanlıların İzmit’i geri alma istekleri için harekete geçmiş olmaları bilinmektedir.
