İzmit sınırından başlıyor! Bilim insanlarından korkutan Marmara depremi raporu

Hacettepe Üniversitesi Yerbilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Bülteni’nde yayınlanan yeni bir bilimsel çalışma, Marmara Denizi’ndeki sismik risk tehlikesini yeniden masaya yatırdı. İstanbul-Cerrahpaşa ve Sakarya Üniversitelerinden yerbilimcilerin kaleme aldığı makalede, 1999 İzmit Depremi’nin ardından bölgedeki sismotektonik dengelerin nasıl değiştiği ve gelecekteki olası Marmara depreminin ayak sesleri bilimsel verilerle ortaya kondu.

TARİHSEL SÜRECİN DÖNÜM NOKTASI İZMİT

Makalede yer alan sismolojik analizlere göre, Kuzey Anadolu Fay Zonu (KAFZ) boyunca meydana gelen 7 ve üzeri büyüklükteki yıkıcı depremler, tarihsel süreçte doğudan batıya doğru düzenli bir kırılma göçü izliyor. Bu döngüsel göç serisinin en yakın ve en önemli dönüm noktalarından biri ise 7,4 büyüklüğündeki 1999 İzmit Depremi olarak gösteriliyor. İzmit'te yaşanan bu kırılma, Anadolu levhasının batıya doğru hareketini denetleyen fay sisteminin kuzey kolundaki sismik enerjiyi Marmara Denizi’nin kapısına kadar taşıdı.

TEK PARÇA KIRILMA SENARYOSU İZMİT SINIRINDAN BAŞLIYOR

Bilim dünyasında uzun süredir tartışılan ve Marmara Denizi altındaki yaklaşık 160 kilometrelik fay hattının bütünsel olarak tek seferde kırılmasını öngören "tek parça kırılma" senaryosunun başlangıç noktası da doğrudan İzmit ile ilişkili. Uzmanlar, olası bir mega deprem senaryosunun, 1999 İzmit depremi kırığının Çınarcık Havzası'na ulaşan en batı ucundan başlayacağını öngörüyor. Buradan başlayacak bir enerji boşalımının Tekirdağ Havzası'nın batı kenarına kadar uzanan hattı kesintisiz olarak kırabileceği üzerinde duruluyor.

İZMİT KÖRFEZİ’NDEN SONRAKİ SİSMİK BOŞLUK: ANA MARMARA FAYI

Kuzey Anadolu Fayı'nın en yüksek sismik etkinliğe sahip olan kuzey kolu, İzmit Körfezi'ni boylu boyunca izleyerek İstanbul'un güneydoğusundan Marmara Denizi'ne giriş yapıyor. Makaledeki haritalandırma çalışmalarına göre, 1999 İzmit ve 1912 Mürefte-Şarköy depremleri arasında kalan bu hat, sismik enerjinin biriktiği devasa bir "sismik boşluk" (seismic gap) niteliği taşıyor. Yerbilimciler, İzmit depreminin batı bitiş noktasından itibaren uzanan Ana Marmara Fayı'nın (AMF), 26 Eylül 2019 (5.8) ve 23 Nisan 2025 (6.2) orta büyüklükteki depremlerinin ardından sismik tehlike açısından kritik bir evreye girdiğini ve halen 7 ve üzeri büyüklüğünde bir deprem üretebilme potansiyelini koruduğunu vurguluyor.