Mesai dışı WhatsApp mesajlarına mahkemeden flaş karar

Dijitalleşen iş dünyasında sınırların belirsizleşmesi, çalışanların evlerindeyken bile sürekli erişilebilir olma baskısı altında kalmasına yol açıyordu. Yeniçağ editörü Züleyha Öncü’nün yüksek yargı kaynaklarından derlediği bilgilere göre, istinaf mahkemesinin verdiği bu son karar iş tüzüklerinde devrim etkisi yarattı. Mahkeme, fiziki olarak ofiste bulunulmasa dahi, dijital kanallar üzerinden yürütülen her türlü iş takibinin hukuken fazla çalışma performansı tescili taşıdığına hükmetti.

Yüksek mahkemenin verdiği bu içtihat kararını değerlendiren Mobbing Eğitim Yardım Araştırma Derneği Başkanı İsmail Akgün, kararı ayakta alkışladıklarını belirterek iş hayatındaki kronik bir yaraya parmak bastı. İşverenlerin mesai saatleri dışındaki yaklaşımlarını eleştiren Akgün, süreci şu sözlerle analiz etti:

"Özel sektörde veya kamuda bazı yöneticiler feodal bey gibi davranıyor. İşveren mesai saatleri içinde elbette görev tanımına uygun soruları sorabilir. Ancak mesai bittikten sonra, çalışanın 'özel' zamanından kimsenin saniyeler dahi çalmaya hakkı yoktur. Çalışanların büyük kısmı yöneticiden gece gelen mesaja anında cevap vermezse işini kaybedeceğini düşünüyor. Bu sorgusuz sualsiz itaat kültürü ve işsizlik anksiyetesi tükenmişliği tetikliyor. İşte bu baskının adı hukuken ve tıbben mobbingtir."

Kararın teknik ve hukuki altyapısını değerlendiren Hukukçu Mustafa Zafer, 4857 sayılı İş Kanunu’na göre dijital ya da fiziki fark etmeksizin haftalık 45 saati aşan her faaliyetin fazla mesai olduğunu hatırlattı. Zafer, fazla çalışma ücretinin normal saatlik bütçenin yarısı kadar artırımlı ödenmesi gerektiğini tescilledi.

İşçilerin dijital ortamda maruz kaldığı bu sömürüyü kuruşu kuruşuna tazminata dönüştürebileceğini belirten Zafer, şu kritik uyarılarda bulundu: "İşveren dijital ortamda yürüttüğü bu fazla mesailerin ücretini ödemezse, işçi haklı nedenlerle iş akdini tek taraflı feshedebilir ve tüm kıdem, ihbar tazminatlarını alabilir. Akıllı telefonlardaki WhatsApp yazışmaları, Teams kayıtları, Zoom toplantı davetleri ve e-posta trafikleri mahkemede kapı gibi delildir. Üstelik bu davalarda zaman aşımı süresi tam 5 yıldır; yani eski iş yerinizden gelen o gece mesajlarının parasını bile bugün dava açarak geriye dönük tahsil edebilirsiniz."