Maaşlarda yeni kesinti dönemi başlıyor

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından üzerinde çalışılan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), mevcut Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ve Otomatik Katılım Sistemi (OKS) yapılarını daha kapsayıcı ve zorunlu bir modele taşımaya hazırlanıyor. Çalışan, işveren ve devletin eş zamanlı katkı sağlayacağı bu modelde, özellikle asgari ücretli vatandaşların emeklilik döneminde satın alma gücünün korunması hedefleniyor.

Emeklilik Gözetim Merkezi’nin 27 Şubat 2026 tarihli son verilerine göre, Türkiye’de tasarruf bilinci önemli bir eşiği geride bıraktı. Mevcut BES ve OKS sistemlerindeki toplam fon büyüklüğü, devlet katkısı dahil 2 trilyon 508 milyar liraya ulaşmış durumda. Katılımcı sayısının 18 milyona yaklaşması, yeni kurulacak olan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) için güçlü bir temel oluşturuyor.

BES tarafında katılımcı sayısı 10 milyonu aşarken, çalışanların maaşlarından yapılan kesintilerle yönetilen OKS tarafında 7,7 milyondan fazla vatandaş birikim yapıyor. Ancak TES, bu sistemlerden farklı olarak işvereni de sürecin aktif bir parçası haline getirerek birikim hızını ikiye katlamayı vaat ediyor.

Yeni sistemde uygulanacak "Üçlü Katkı Modeli", çalışanın emeklilik fonunun sadece kendi maaşından yapılan kesintiyle değil, işveren ve devlet desteğiyle de büyümesini sağlayacak. Sistemdeki kesinti ve katkı oranları şu şekilde belirlendi:

Çalışan Katkısı: Brüt maaşın %3'ü
İşveren Katkısı: Brüt maaşın %3'ü
Devlet Katkısı: Çalışan ve işveren katkısının toplamı üzerinden %30
Bu yapı, çalışanın kendi cebinden çıkan her 1 birimlik tasarruf için sistemde yaklaşık 2,6 birimlik bir birikim oluşmasını sağlıyor.

Çalışanların maaş bordrolarına yansıyacak net rakamlar, maaş seviyesine göre değişiklik gösterecek. Örneğin, 30 bin TL brüt maaş alan bir çalışan için aylık birikim tablosu şu şekilde oluşacak:

Katkı Türü
Oran
Tutar (TL)
Çalışan Kesintisi
%3
900 TL
İşveren Katkısı
%3
900 TL
Devlet Katkısı
%30 (Toplamın)
540 TL
Aylık Toplam Birikim
-
2.340 TL
Zorunlu Katılım ve Cayma Hakkı Detayı
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) ile ilgili en çok tartışılan konu ise sistemin zorunlu yapısı. Mevcut OKS sisteminde bulunan "iki aylık cayma hakkı", TES modelinde yer almayacak. Sisteme dahil olan çalışanların en az 10 yıl boyunca fon içerisinde kalması planlanıyor. Bu katı kuralın temel amacı, kısa vadeli nakit ihtiyaçları nedeniyle tasarrufların bozulmasını engellemek ve uzun vadeli bir sermaye birikimi oluşturmaktır.

Sistemin kıdem tazminatı ile olan ilişkisi ve fonların yönetim süreçlerine dair teknik detayların önümüzdeki günlerde yayınlanacak yönetmeliklerle netleşmesi bekleniyor. Özellikle işveren katkısının maliyet yükü ve devletin bu süreçteki teşvikleri, iş dünyası ve sendikalar tarafından titizlikle takip ediliyor.