Ev alacaklar buna aman dikkat
Bakanlık sahte Enerji Kimlik Belgesi (EKB) düzenleyen şirketlere savaş açtı. Kredi avantajı için enerji sınıfını yüksek gösterenlerin yetkisi ihtarsız iptal edilecek.
Türkiye genelinde konut sahibi olmak isteyen vatandaşların bankacılık sistemindeki finansman arayışı, ambalajlı sahtecilik şebekelerinin yeni bir vurgun kapısı haline gelmişti. Ankara'da hazırlanan "Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik Taslağı", gayrimenkul değerleme süreçlerini manipüle ederek haksız kazanç sağlayan yapıların kurumsal bağlarını tamamen koparmayı hedefliyor. Sektörde "Yeşil Konut" kredisi adıyla sunulan düşük faizli ve yüksek limitli finansman paketleri, bu yasal operasyonun ana çıkış noktasını oluşturdu.
Finans piyasalarında bazı yapı sahipleri ile müteahhitlerin sahte belgelere başvurma motivasyonu, bankaların enerji dostu binalara tanıdığı yasal kredi sınırlarında saklı. Sabah Gazetesi'nin bankacılık denetim raporlarından aktardığı kulis bilgilerine göre; mevcut yasal LTV (Kredi Değer Oranı) sisteminde binaların enerji kimlik sınıfı, çekilebilecek nakit hacmini kuruşu kuruşuna belirliyor.
Sistemdeki yasal baremler ve kredi oranları şu şekilde işliyor:
A ve B Enerji Sınıfı: Yüksek enerji verimliliğine sahip, yalıtımlı bu binalardaki konutlar için ev değerinin yüzde 85 ila 90'ına kadar devasa bir kredi kullanma imkanı tanınıyor.
C Enerji Sınıfı: Standart yasal verimlilik seviyesi kabul edilen bu taşınmazlarda kredi kullanım oranı yüzde 80 bandında sınırlandırılıyor.
D ve Altı Enerji Sınıfı: Enerji savurganı ve yalıtımsız kabul edilen bu kategorideki konutlarda ise bankaların kredi limitleri bıçak gibi kesilerek çok daha düşük seviyelere aşağı çekiliyor.
İşte tam bu finansal makas nedeniyle, bankaya daha az peşinat ödeyip daha fazla kredi çekmek isteyen bazı kötü niyetli mülk sahipleri, yetkili gıda ve enerji danışmanlık firmalarıyla ortaklaşa sahte evrak üreterek sisteme sahte veri enjekte ediyordu.
Bakanlığın devreye aldığı yeni yaptırım modelinde, usulsüzlük yaptığı saptanan kurumlara karşı hiçbir şekilde tolerans gösterilmeyecek. Yapılan rutin denetimler ya da bankaların ekspertiz süreçlerinde yaptığı ihbarlar neticesinde, bir binanın gerçek durumunu gizleyerek gerçeğe aykırı Enerji Kimlik Belgesi (EKB) düzenlediği tespit edilen şirketlere ve uzmanlara ikinci bir şans verilmeyecek.
Yetki belgeleri "ihtarsız" ve tek kalemde iptal edilecek. Lisansı ve sertifikası elinden alınan bu teknik uzmanlar, 5 yıl boyunca yeniden sertifika başvurusunda bulunamayacak, sektörel faaliyet yürütemeyecek ve şirket kuramayacak.
Bakanlık sahteciliğin önüne geçmek adına sadece idari cezalarla yetinmeyip işin teknik altyapısını da sıkı abluka altına alıyor. Yetkili enerji verimlilik şirketlerinin sahada kullandığı tüm ölçüm ve analiz cihazlarının yılda en az bir kez resmi kurumlarca kalibre edilmesi yasal zorunluluk haline getirilecek.
Bu kalibrasyon belgelerinin üzerinde sahtesi yapılamayan karekod entegrasyonu bulunacak. Böylece, şirketlerin sahaya hiç gitmeden, bilgisayar başında geçmişe dönük uydurma ölçüm verileri girmesi ve sisteme sahte rapor yüklemesi teknik olarak imkansız hale getirilecek.