Emeklilik sisteminde büyük kriz!
Türkiye'nin "yaşlı nüfus" kategorisine girmesiyle sosyal güvenlik sistemindeki devasa sorunlar gün yüzüne çıktı. Uzmanlara göre mevcut sistem, daha uzun süre çalışanı ve prim ödeyeni ödüllendirmek yerine adeta cezalandırıyor. İşte milyonları ilgilendiren o emeklilik paradoksunun perde arkası...
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) sistemindeki yapısal sorunlar, Türkiye'nin demografik yapısının değişmesiyle birlikte daha da belirginleşti. SGK Eski Başmüfettişi İsa Karakaş'ın gündeme getirdiği çarpıcı tespitler, çalışma hayatındaki adaletsizlikleri ve acil çözüm bekleyen sorunları bir kez daha gözler önüne serdi.
SİSTEMDEN KAÇIŞ VE KAYIT DIŞI TEHLİKESİ
Mevcut yapıda akılalmaz bir paradoks yaşandığını belirten Karakaş, özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde sistemde daha uzun süre kalmanın vatandaşa zarar verdiğini vurguluyor. Daha fazla prim ödeyenlerin emekli maaşlarında artış beklerken düşüşle karşılaşması, emekliliği gelenleri hızla sistemden kaçmaya itiyor. Bu durumun kayıt dışı istihdamı körüklediğini belirten Karakaş, yaşanan tabloyu "sosyal güvenlik sisteminin temeline dinamit koymak" olarak nitelendiriyor.
"ÇOK PRİM ÖDEYEN" İÇİN TEŞVİK EDİCİ MODEL ŞART
1999 ve 2008 yıllarında hayata geçirilen düzenlemelerle birlikte emekli aylığı bağlama oranlarında yaşanan keskin düşüş, bugünkü krizin temelini oluşturuyor. Çözümün mantığının çok net olduğunu savunan uzman isim, acilen "Çok prim ödeyen ve uzun süre istihdamda kalan daha yüksek maaş almalı" ilkesine geçilmesi gerektiğini belirtiyor. Aksi takdirde, SGK'nın prim gelirlerinden mahrum kalmaya devam edeceği ve vatandaşın mağduriyetinin süreceği ifade ediliyor.
DİJİTAL DÖNÜŞÜM VE ESNEK ÇALIŞMA ZORUNLULUĞU
Geleceğin iş dünyasında esnek çalışma modellerinin hızla yayıldığını hatırlatan Karakaş, sosyal güvenlik mevzuatının da bu yeni nesil istihdama entegre edilmesinin şart olduğunu belirtiyor. Orta Vadeli Program (OVP) kapsamındaki hedeflerin kağıt üzerinde kalmaması gerektiğinin altını çizen Karakaş, dijital dünyaya uyumlu, teşvik edici bir yasal altyapının vakit kaybetmeden kurulması gerektiği uyarısında bulunuyor.