Emekli maaşında 'tamamına bloke' devri bitti!
İstinaf Mahkemesi, kredi borcu nedeniyle emekli maaşının tamamına el koyan bankalara karşı milyonlarca vatandaşı koruyan emsal bir karara imza attı.
Bir sabah uyandığınızda, yıllarca verdiğiniz emeğin karşılığı olan emekli maaşınızın banka tarafından "sıfırlandığını" görseniz ne yapardınız? Milyonlarca emeklinin kabusu haline gelen "maaş blokesi" meselesinde, yargıdan bankaların elini kolunu bağlayan çok kritik bir hamle geldi. Özellikle ticari kredi borçları bahane edilerek maaşın tamamına el konulması süreci, İstinaf Mahkemesi’nin "dur" ihtarıyla yeni bir boyuta taşındı.
Olay, bir emekli vatandaşın 2015 yılında çektiği krediyle başladı. Borcun tamamını maaşından feragat ederek ödeyen vatandaş, asıl şoku 2016’da yaşadı. Yetkilisi olduğu şirketin kullandığı ticari kredi nedeniyle banka, "hapis, mahsup ve takas" yetkisini kullandığını iddia ederek maaşın tamamına yeniden el koydu. Vatandaşın "Maaşımdan en fazla dörtte bir oranında kesinti yapabilirsiniz" itirazına banka, "Bu tüketici kredisi değil, ticari kredi. Üstelik bize bu yetkiyi sözleşmeyle kendiniz verdiniz" yanıtını verdi.
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nde görülen davada bilirkişi raporu, emeklinin lehine oldu. Mahkeme, bankanın yaptığı tüm kesintilerin iadesine hükmetti. Ancak banka pes etmedi ve kararı üst mahkemeye taşıdı.
Bankanın İstinaf Mahkemesi’ne yaptığı başvuruda temel argüman, emeklinin bankaya verdiği "tüm alacakları ve maaşları üzerinde mahsup etme yetkisi" üzerine kuruluydu. Banka, 2016’da başlayan icra sürecine dikkat çekerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etti.
Yargı ise bu noktada sosyal devlet ilkesine ve emeklinin yaşam hakkına vurgu yaptı. Verilen emsal kararla, borç türü ne olursa olsun (ticari veya bireysel), emekli maaşının tamamının bloke edilmesinin hukuka aykırı olduğu tescillendi. İcra ve İflas Kanunu’ndaki koruyucu hükümlerin, banka sözleşmelerindeki "genel işlem şartları" ile devre dışı bırakılamayacağı bir kez daha hatırlatıldı.
Bu karar, benzer durumda olan binlerce emekli için aslında bir "yol haritası" niteliği taşıyor. Eğer bankanız borcunuz nedeniyle maaşınızın tamamına veya dörtte birinden fazlasına bloke koyuyorsa, şu adımları izlemeniz kritik önemde:
Sözleşmeleri Sıkı Takip Edin: Kredi çekerken imzaladığınız belgelerde "maaşın tamamından feragat" gibi maddelere karşı uyanık olun.
İtiraz Hakkınızı Kullanın: Bloke işlemi gerçekleştiği an bankaya yazılı itirazda bulunun ve bu emsal kararı hatırlatın.
Yargıya Başvurun: Banka blokesini kaldırmıyorsa Tüketici Hakem Heyetleri veya Asliye Ticaret Mahkemeleri üzerinden dava sürecini başlatın.