Çekmecedeki gizli servet: Eski telefonlar altın madeni çıktı!
Birleşmiş Milletler raporuna göre eski cep telefonları geleneksel madenlerden 800 kat daha fazla altın barındırıyor. İşte kent madenciliği rehberi.
Küresel hammadde krizleri ve tırmanan emtia fiyatları, sanayi devlerini ve geri dönüşüm otoritelerini yeni nesil kaynak arayışlarına itti. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı denetçileri ile siber atık mühendisleri, döngüsel ekonomi tüzükleri kapsamında atıl durumdaki cihazların kuruşu kuruşuna geri kazandırılması için yeni e-atık protokolleri hazırlıyor. BM veri tabanlarından sızan tescilli dökümler, bugüne kadar çöp gözüyle bakılan atıkların aslında fahiş birer bütçe kalkanı olduğunu yasal olarak kanıtlıyor.
Birleşmiş Milletler'in çarpıcı istatistikleri, küresel piyasalarda "kent madenciliği" kavramının saniyeler içinde bir numaralı stratejik başlık haline gelmesini sağladı. Kent madenciliği; kullanım ömrünü tamamlamış telefonlar, bilgisayarlar, tabletler ve kablolardan altın, gümüş, paladyum ve bakır gibi fahiş öneme sahip kıymetli metallerin siber ve kimyasal yöntemlerle geri kazanılması esasına dayanıyor.
Maden mühendisleri ve çevre analistleri, bu yeni nesil tüzüğün getirdiği avantajları şu sözlerle tescilliyor:
"Yer altından geleneksel madencilik yoluyla tonlarca cevher çıkarmak; yüksek iş gücü, fahiş su tüketimi ve ormansızlaşma gibi ağır çevresel maliyetler yaratıyor. Oysa kent madenciliği hem çok daha düşük maliyetli hem de karbon ayak izini sıfırlayan çevreci alternatiflerin başında geliyor. Özellikle cep telefonlarının içinde yer alan mikro elektronik devre kartları, çok ince katmanlar halinde fahiş yoğunlukta saf altın barındırıyor. Haberde geçen '800 kat' ifadesi teknik olarak teorik üst sınırı ve potansiyeli temsil etse de e-atıkların finansal değerinin ne kadar yüksek olduğunu açıkça tescilliyor."
Endüstriyel geri dönüşüm tesislerinde yürütülen kent madenciliği operasyonları, katı güvenlik ve çevre denetimi tüzükleri altında birkaç aşamalı mekanik şemayla tamamlanıyor:
Mekanik Söküm: Eski cihazlar saniyeler içinde parçalanarak plastik muhafazalar, lityum bataryalar ve devre bileşenleri ana gövdeden yasal olarak ayrılıyor,
Kırma ve Öğütme: Elektronik kartlar özel endüstriyel değirmenlerde mikron düzeyinde parçacıklara dönüştürülüyor,
Siber ve Kimyasal Filtreleme: Parçalanan toz halindeki materyal; manyetik ayırma, gelişmiş filtreleme ve katı kimyasal ayrıştırma tüzükleri işletilerek %99 saflıkta altın, gümüş ve bakır bütçesine dönüştürülüyor.
Kent madenciliğinin küresel ölçekteki en başarılı kurumsal uygulaması Japonya'da tescil edildi. Tokyo Olimpiyatları öncesinde Japonya hükümeti, siber ağlar ve yerel idareler vasıtasıyla devasa bir ulusal toplama kampanyası başlattı. Kampanya tüzüğü kapsamında on binlerce ton elektronik atık ve milyonlarca eski cep telefonu kuruşu kuruşuna tescillenerek toplandı. Bu cihazların sökülmesiyle elde edilen saf altın, gümüş ve bronz metalleri, olimpiyatlarda şampiyon sporculara takılan tüm madalyaların üretiminde ham madde olarak kullanıldı ve dünya spor tarihine altın harflerle geçti.