Akaryakıtta bu gece tabelaları yıkacak o tarihi zam!
Dün gece direkten döndü diye sevinen sürücülere en kötü haber geldi. ABD ve İran arasındaki gerilimin küresel piyasalarda kopardığı fırtına, Türkiye'deki akaryakıt pompalarına Cumhuriyet tarihinin en büyük zammı olarak yansıyor.
Pompaya yanaşmak artık ciddi bir cesaret testi. Dün gece akaryakıt istasyonlarında tabelaların değişmesini bekleyen, ancak zamların yansımadığını görünce derin bir nefes alan milyonlarca araç sahibi büyük bir yanılgının içine düştü. Kulislerde hızla yayılan "Zamlar iptal edildi" fısıltısı, maalesef sadece geçici bir serapmış.
İşin aslı çok geçmeden ortaya çıktı. Fiyat artışından kesinlikle vazgeçilmedi; sadece küresel piyasaların Paskalya Bayramı nedeniyle işleme kapalı olması, zam formülünün hesaplanmasını bir günlüğüne dondurdu. Ancak bu bir günlük gecikme, faturayı hafifletmek yerine çok daha yıkıcı bir boyuta taşıdı. Washington ve Tahran hattında dinmek bilmeyen o tehlikeli inatlaşma, petrol fiyatlarını tırmandırmaya devam edince dünkü zam hesabı bugün resmen katlandı.
Bu gece yarısından itibaren Türkiye genelindeki tüm istasyonlarda tabelalar kelimenin tam anlamıyla baştan yazılacak. Tarihin en ağır sıçramalarından birine sahne olacak motorin (dizel) grubunda, sürücüleri tam bir şok bekliyor.
Dün yapılması planlanan hesaplamalarda motorin zammı 7 lira 65 kuruş olarak öngörülmüştü. Ancak piyasalardaki o son bir günlük amansız tırmanış, bu rakamı 7 lira 80 kuruşa çıkarttı. Lojistikten tarıma, nakliyeden toplu taşımaya kadar ekonominin tüm çarklarını doğrudan çeviren motorindeki bu devasa artış; sadece depoyu dolduranı değil, marketteki peynirin ve pazardaki biberin etiketini de anında değiştirecek bir sarsıntı yaratacak.
Benzinli araç sahipleri için de durum pek iç açıcı değil, ancak ortada büyük bir yıkımı önleyen kritik bir vergi kalkanı var.
Uluslararası fiyatlandırmalara ve döviz kuruna bakıldığında benzinin litresine aslında bugün itibarıyla 2 lira 40 kuruşluk çok ağır bir zam geliyor. Tam bu noktada devreye giren "eşel mobil" sistemi, vatandaşı ateşin ortasından son anda çekip alıyor. Devlet, bu 2 lira 40 kuruşluk devasa artışın yüzde 75'lik kısmını kendi Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) gelirinden feragat ederek siliyor.
Tüm bu vergi fedakarlığının ardından pompaya yansıyacak net rakam dün 57 kuruş olarak hesaplanmıştı. Petrol fiyatlarındaki o son yükselişle birlikte bu rakam da 59 kuruşa revize edildi.