Prof. Dr. Elif Öğüt: Mükemmel olmaya çalışma, sadece pes etme

Nokta Medya’nın 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü kapsamında ikincisini düzenlediği ‘41 Kadın 41 Başarı Hikâyesi’ programına, Kocaeli Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Elif Öğüt konuk oldu. Öğüt, 8 Mart’ın sadece bir takvim yaprağı olmadığını; çaba, cesaret ve merakın birleşimi olduğunu kendi yaşam öyküsüyle ortaya koyuyor. Akademinin zirvesinden geçmişteki ‘küçük kıza’ seslenen ve “Mükemmel olmaya çalışma, sadece pes etme” diyen bir Cumhuriyet kadınının, cam tavanları bilimle nasıl aştığına tanıklık edeceksiniz. Başarının formülünü laboratuvarlardan değil; emek, direnç ve dayanışmadan süzen bu ilham dolu söyleşi sizlerle...

“ÖZEL SEKTÖRDE ÇALIŞMAK BANA GÖRE DEĞİLDİ”

Sizi daha yakından tanımak istiyoruz hocam. Bu sebeple bize kısaca kendinizi ve bugün bulunduğunuz noktaya nasıl geldiğinizi anlatır mısınız?

Prof. Dr. Elif Öğüt: Kocaeli Üniversitesi'nde Makine Mühendisliği Bölümü'nde öğretim üyesiyim. Aynı zamanda araştırma geliştirmeden sorumlu rektör yardımcısı olarak görev alıyorum. Bu noktaya gelmem uzun çabalar aldı. Bir anda bir statüye kavuşamıyorsunuz. 1997 yılında lisans eğitimini Trakya Üniversitesi'nde Makine Mühendisliği Bölümü'nde tamamladım. Daha sonra 1998 yılında akademiye girdim. Akademiyi aslında ben lisans dönemindeyken kafaya koymuştum. Makine Mühendisliği'nde 120 erkek arasında üç kız öğrenciydik. Özel sektörde çalışmak çok bana göre değildi. Bilimi, araştırmayı sevdiğim için akademiye girmeye karar verdim lisans dönemindeyken. Araştırma görevliliğinden sonra 2007 yılında Kocaeli Üniversitesi'nde doktor öğretim üyesi olarak göreve başladım. Doçentlik ve profesörlük derken 28 yılda bu noktaya geldim.

“AZİMLE, DİSİPLİNLE BU NOKTAYA GELDİM”

Öyle bir anda bu statüye kavuşmak çok kolay bir şey değil. Pek çok eğitim süreçlerinden geçerek; çalışmayla, azimle, disiplinle bu noktaya geldim. Bunun dışında akademide yükselmek sadece yayın yapmak değil; öğrenci yetiştirmek, projeler geliştirmek, patent, yayın, hakemlik süreçleri yapmak, aynı zamanda topluma hizmet verecek çalışmaları sürdürmek şeklinde söyleyebilirim. Ayrıca bunun öncesinde tabii ki idari görevlerim de vardı. Hem akademik, bilimsel çalışmalarımı sürdürürken Hereke Meslek Yüksekokulu'nda bölüm başkanlığım, ÖSYM koordinatörlüğüm ve okul müdürlüğüm oldu. Her iki okulda da, Hereke Ömer İsmet Uzunyol'da da Meslek Yüksekokulu müdürlüğü yaptım. Aynı zamanda üniversitemizin çeşitli kademelerinde idari görevlerde, komisyonlarda yer aldım. BAP komisyonunda, yani Bilimsel Araştırma Projeleri koordinatörlüğünde, kalite koordinatörlüklerinde yer aldım. Şu anda ise üniversitemizin Ar-Ge ekosistemini güçlendirmeye çalışıyorum. Aynı zamanda üniversitenin kalite süreçlerini yönetiyorum; sürdürülebilirlik süreçlerini, Teknoloji Transfer Ofisi Yönetim Kurulu Başkanlığını yürütüyorum. Bütün Ar-Ge ekosistemini üniversitemizle sanayiyle buluşturup topluma katkı kazandırılacak projelerde yer almaya çalışıyorum.

Evet, akademide dolu dolu ve başarıyla geçen yıllarınızı anlattınız. Her kadına örnek olacak süreçler açıkçası. Başarılarınızın devamını diliyoruz ama sizce bu yolda kadın olmanın avantajları ve zorlukları neler diyebiliriz?

Prof. Dr. Elif Öğüt: Şöyle söyleyebilirim; bilimde kadın olmanın avantajları, çoğu kadının küçük yaşlardan itibaren çoklu sorumluluk yönetmeye çalışması aslında bizim bilimsel anlamda da ekip çalışmasında bir avantaja dönüşüyor. Aynı anda birçok işi yapabiliyoruz. Bunu küçük yaşlardan öğrenerek; bu noktada kriz yönetimini, sorumluluk almayı, süreçleri nasıl en iyi noktaya getirebileceğimiz konularında kadınların daha başarılı olduğunu düşünüyorum. Özellikle empati, iletişim yeteneklerinin güçlü olması, takım içerisinde de ekibini iyi yönetmesiyle bu avantajları sağladığını düşünüyorum.

“EMEK, DİRENÇ VE DAYANIŞMA”

Peki "Bu benim hayatımın dönüm noktası oldu" dediğiniz bir anı bize anlatır mısınız?

Prof. Dr. Elif Öğüt: İlk göreve başladığım zamanlarda önemli bir projede koordinatör olarak yer aldım. Orada projede süreçleri, ekipleri yönetmek ve bu proje çıktılarının başarılı bir şekilde zamanında yetişebilmesi için benim için önemli bir dönüm noktasıydı. Her şeyi en mükemmel şekilde yapmaya çalışmak aslında insanı çok zorlayan bir şey. O yüzden mükemmellikten ziyade projelerimizin, çalışmalarımızın sonuçlarının başarılı bir şekilde yer alması... Tabii ki zaman içerisinde aksamalar olabiliyor, zamanında yetiştirememe sorunlarını yaşayabiliyoruz. Bunlarla baş edebilme, ayakta kalabilmek bence çok daha önemli diye düşünüyorum.

Evet. Peki kadın olmayı üç kelimeyle özetlemeniz gerekirse hangi kelimeleri seçerdiniz?

Prof. Dr. Elif Öğüt: Emek, direnç ve dayanışma derdim. Ama bilimsel anlamda akademide kadın için en önemli kelimeleri tarif edecek olursam; çaba, cesaret, merak şeklinde söyleyebilirim.

“MÜKEMMEL OLMAYA ÇALIŞMA”

"Yeniden başlıyoruz" dedirten ve size güç katan bir motivasyon kaynağınız var mı?

Prof. Dr. Elif Öğüt: Aslında burada en önemli motivasyonum öğrencilerim. Özellikle genç araştırmacılara destek vermek, onların başarılarına motivasyon kaynağı olmak benim için en önemli ‘yeniden başlamama’ sebep olan motivasyon kaynağıdır diye düşünüyorum. Çünkü öğrencilerimin tezlerinden çıktılar, yayınlar, projeler, başarılı çalışmalar üretince ben de motive oluyorum. Hem de genç araştırmacılara rol model olmak açısından da kadın yöneticilerin, kadın liderlerin belli bir noktaya gelmesindeki yaşam serüvenlerini onlara aktarabilmek benim için de önemli bir motivasyon kaynağıdır diyebilirim.

Çok kıymetli bir motivasyon kaynağınız varmış. Bugün bulunduğunuz yerden geçmişteki kendinize ya da içinizdeki küçük kıza ne söylemek isterdin?

Prof. Dr. Elif Öğüt: ‘Kendini hafife alma, başarılarını küçümseme, bunun için öğrenmeye, çabalamaya devam et. Başarısız olduğun zaman pes etme, bunun için tekrar yeniden yol almak için devam et. Mükemmel olmaya da çalışma, önemli olan bir işi başarılı bir şekilde tamamlamaya çalış, pes etme’ derdim.

“ROL MODELİ TEK BİR KİŞİYLE SINIRLANDIRMAK İSTEMİYORUM”

Peki size güç veren bir kadın rol modeliniz var mı?

Prof. Dr. Elif Öğüt: Aslında ben rol modeli tek bir kişiyle sınırlandırmak istemiyorum. Bilimde çok öncü rol model olan kadınlarımız var. Özellikle yaptığı işte disiplinle, başarılarıyla, dayanışmasıyla kendilerinden sonra gelecek olan genç araştırmacılara yol veren kişilerin hepsi aslında benim için bir rol modeldir diyebilirim.

Şu an sizi izleyen, kendini güçsüz hisseden ve yeniden başlamak isteyen bir kadına ne söylemek istersiniz?

Prof. Dr. Elif Öğüt: Aslında güçsüz hissetmek güçsüz olmak anlamına gelmiyor. Sadece yoruluruz ama yeniden yolumuza devam ederiz. Bu bir seçim. Yani seçtiğimiz yolda ilerlemek için tercihler yaparız. Bu tercihimiz eğer yanlışsa da onun sorumluluğunu almamız gerekiyor. Yeniden başlayıp; azimle, kararlı olup pes etmemek en önemli sebeptir diye düşünüyorum.